Centralna biblioteka u Kovačici

Po formiranju naselja 1802. godine Kovačičani su izgradili objekat koji je služio kao molitveni dom i škola, i u kojem su đaci učili na nemačkom i slovačkom jeziku čitanje, pisanje i računanje. Svakako su u ovom objektu čuvane knjige i one su pretežno bile religioznog karaktera. Nažalost, nije poznato koliko ih je bilo i da li su bile svima dostupne.

Tokom rane istorije Kovačice, zbog stroge vojne uprave, nije bilo moguće organizovati instituciju koja bi se bavila kulturnim i nacionalnim pitanjima Slovaka a situacija se nije bitno promenila ni nakon ukidanja vojne granice 1872. godine. Tek nakon propasti Austro-Ugarske monarhije i proglašenja Kraljevine SHS 1918. godine došlo je do izvesnih promena u položaju Slovaka, kako u političkom tako i u kulturnom životu. Uskoro se pristupilo osnivanju jednog čitalačkog društva. 16. januara 1921. godine održana je osnivačka skupština Obrazovno-čitalačkog društva „Pokrok“. Skupštinom je predsedavao Jan Čaploviča a za prvog predsednika izabran je Jan Gabriš. Ovo udruženje je bilo smešteno u prostorijama Kovačičke seljačke banke a za bibliotekara-knjižničara izabran je Jan Botka. „Pokrok“ je raspolagao finansijskim sredstvima koja su prikupljana putem članarine i dobrovoljnih priloga, a prvih godina ova institucija je služila kao čitaonica. Tu su naglas čitane knjige, novine i časopisi, koji su uglavnom dobijeni iz tadašnje Čehoslovačke. Takođe, organizovala su se i razna predavanja gde se polemisalo o politici, kulturi, sportu i drugim temama, a sve sa ciljem prosvećivanja naroda. Ubrzo su bile formirane i razne sekcije kao što su: pozorišna, pevačka, literarna, likovna i druge.

Godine 1932. osnovana je Matica slovačka i tada su kulturne aktivnosti pojačane. U prilog tome išlo je i osnivanje prve štamparije u Kovačici. Tih godina, jedno od centralnih institucija kovačičke kulture bila je Čitaonica „Pokroka“. Tu su se sastajali odrasli Slovaci nakon napornog dnevnog rada i tu su razmenjivali svoje ideje. Pored periodične štampe, u Čitaonici je bilo knjiga na slovačkom i srpskom jeziku. Koliko je poznato, najviše knjiga je bilo iz književnosti, geografije, etnologije i religije. Nažalost nije poznato koliko je bilo knjiga u to vreme, jer knjiga inventara, ako je i postojala, nije sačuvana. Takođe, ne može se utvrditi ni tačan broj članova, iznos članarina i obim korišćenja bibliotečke građe Čitaonice.

Nakon Drugog svetskog rata došlo je do promena u radu „Pokroka“. Godine 1958. osnovan je Dom kulture „3. oktobar“ i u njegov sastav su ušle sve sekcije „Pokroka“ kao i Čitaonica. Tada je formirana Biblioteka Doma kulture „3. oktobar“. Biblioteka je obavljala svoju delatnost, organizovala je kulturne delatnosti, ali veliki problem je predstavljalo to što nije bilo dovoljno radnika koji bi obavljali sve stručne poslove u biblioteci. U Biblioteci je stalno bio zaposlen samo jedan knjižničar koji je često obavljao i druge poslove u okviru Doma kulture. Biblioteka nije imala ni propisno izdvojen i obrađen zavičajni fond, nije bilo nikakvih kataloga, pozajmni fond nije bio uređen po UDK. Pored toga, nije bilo dovoljno prostora kao ni materijalnih i finansijskih sredstava. To je uzrokovalo da Biblioteka obavlja samo neke osnovne funkcije.

Situacija po biblioteku u Kovačici se opet menja 1994. godine, kada je donet Zakon o bibliotekčkoj delatnosti. Već naredne, 1995. godine Biblioteka Doma kulture u Kovačici je izdvojena i transformisana u samostalnu ustanovu pod nazivom Opštinska biblioteka Kovačica. Do 2000. godine Biblioteci su pripojeni ogranci iz Padine, Crepaje i Debeljače. Rad ostalih ogranaka (Uzdin, Idvor i Samoš) zavisi od materijalnih uslova.

biblioteka

Danas Opštinska Biblioteka Kovačica u svim fondovima poseduje oko 70.000 knjiga. Od toga oko 30.000 knjiga se nalazi u Centralnoj biblioteci u Kovačici. U Kovačici se nalaze knjige na slovačkom i srpskom jeziku, dok se u celokupnom fondu, pored knjiga na slovačkom i srpskom nalaze i knjige na mađarskom i rumunskom jeziku. Dakle, sva četiri jezika koji se koriste u Opštini Kovačica.

Centrala Biblioteke u Kovačici raspolaže relativno dobrom tehničkom opremom, ali jedan od problema jeste prostor koji ne ispunjava potrebe Biblioteke. Kadrovska struktura zaposlenih je zadovoljavajuća. Pored pozajmice knjiga, Biblioteka organizuje razna kulturna dešavanja kao što su: književne večeri, promocije knjiga, predavanja, izložbe, književno-informatički konkurs „Kovačički mozaik“, razne radionice za najmlađe korisnike koje su jako popularne među decom, itd. Saradnja se ostvaruje sa svim kulturnim ustanovama u opštini, kao i sa mladim školovanim ljudima koji su uvek spremni da kao volonteri pomognu u aktivnostima Biblioteke.

Centrala Opštinske biblioteke Kovačica nalazi se u fazi prelaska na sistem COBISS3 koji će olakšati pozajmicu knjiga i osavremeniti rad same Biblioteke. Takođe, dokaz da se prate savremene potrebe i rad biblioteka u svetu, jeste i digitalizacija zavičajne zbirke. Dakle, pored pozajmice knjiga i kulturnih dešavanja, Centrala Opštinske biblioteke Kovačica nastoji i da sačuva kulturnu baštinu samih Kovačičana.

Istorijat Opštinske biblioteke Kovačica preuzet iz knjige: Slobodan Stevanovski, „Naivni slikari Kovačice i Padine“, Kovačica 2004, 11-15

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *